W jakim wieku zabrać kocię od matki: kiedy jest gotowe na przeprowadzkę

Odstawienie od mleka a zmiana domu: dwie różne rzeczy

Odstawianie od mleka matki to nie jednorazowe wydarzenie, lecz proces rozciągnięty w czasie. Około 3.–4. tygodnia życia kocięta zaczynają próbować pokarmu stałego, a około 7.–8. tygodnia zwykle jedzą samodzielnie i mniej interesuje je mleko matki. Część kotek pozwala jednak ssać dłużej, a część wcześniej kończy karmienie.

W tym wieku kocię jest już niezależne pokarmowo, ale wciąż uczy się od matki i rodzeństwa zachowań społecznych. Dlatego w zaleceniach tak często pojawia się 12–13 tygodni: kocię spędza wtedy przy matce dość czasu, by nauczyć się tego, co potrzebne.

Dlaczego przyjęło się 12–13 tygodni

Większość organizacji felinologicznych i lekarzy weterynarii zaleca przekazanie kocięcia do nowego domu nie wcześniej niż w 12.–13. tygodniu życia. Wynika to z tego, że po odstawieniu od mleka kocię jeszcze przez kilka tygodni uczy się od matki i rodzeństwa.

Konkretny próg wiekowy zależy od organizacji i od przepisów kraju, w którym mieszkasz, dlatego warto sprawdzić wymogi obowiązujące u ciebie i u konkretnego hodowcy.

Okres socjalizacji: dlaczego pierwsze tygodnie są ważne

Około 2.–7. tygodnia życia (według niektórych źródeł do 8. tygodnia) kocięta przechodzą okres szczególnej wrażliwości na socjalizację. Nie jest to okno, które nagle się zamyka: granice są płynne, a nauka kontaktów z ludźmi i innymi zwierzętami trwa dalej, tylko wolniej.

W tym czasie kocię uczy się od matki i rodzeństwa m.in.:

• hamowania siły ugryzienia i kontroli pazurów w zabawie
• odczytywania sygnałów przesyłanych przez inne koty
• korzystania z kuwety
• pielęgnacji futra
• kończenia zabawy, zanim przerodzi się w konflikt

Tego wszystkiego kocię uczy się przede wszystkim od matki i rodzeństwa.

Czym grozi zbyt wczesne oddzielenie

Badania behawioralne, w tym fińskie badanie ankietowe opublikowane w 2017 roku, wiążą wczesne oddzielenie od matki, zwłaszcza przed 8. tygodniem życia, z częstszym występowaniem agresji wobec ludzi oraz zachowań stereotypowych w dorosłym życiu. Są to zależności statystyczne, a nie wyrok dla każdego kota, ale to poważny powód do ostrożności.

Kocię oddzielone od matki bardzo wcześnie może mieć trudności z rozpoznawaniem granic w zabawie, gorzej radzić sobie w sytuacjach stresowych i przejawiać problemy behawioralne, które mogą utrzymywać się w dorosłym życiu.

Jak poznać, że konkretne kocię jest gotowe

Liczba tygodni to punkt wyjścia, a nie jedyne kryterium. Gotowość do zmiany domu ocenia się na podstawie faktycznego stanu kocięcia:

• Samodzielnie i regularnie je pokarm stały, pije wodę
• Korzysta z kuwety
• Przybiera na wadze (tempo wzrostu różni się między rasami, a lekarz weterynarii oceni, czy rozwój jest prawidłowy)
• Jest aktywne, ciekawe otoczenia, poluje na zabawki
• Nie boi się kontaktu z człowiekiem i pozwala się brać na ręce
• Wygląda na zdrowe: ma czyste futro i błyszczące oczy

Waga w 12. tygodniu różni się między rasami i osobnikami tak mocno, że ocenia się ją razem z lekarzem weterynarii, a nie według tabeli z internetu.

Kocię w 12. tygodniu życia: co potrafi i jak się zachowuje

W tym wieku kocię jest zwykle bardzo ruchliwe i bawi się niemal bez przerwy. Poluje na zabawki, „łapie” palce, wspina się na meble i dość szybko przystosowuje się do nowego otoczenia.

W kolejnych tygodniach zaczyna się wymiana zębów mlecznych na stałe. Kocię może być wtedy bardziej drażliwe i chętnie gryzie, co jest całkowicie normalne.

Dobrze zsocjalizowane kocię w tym wieku zwykle odnajduje się w nowym domu sprawniej, niż mogłoby się wydawać: spędziło przy matce dość czasu, by nabrać pewności siebie.

Czy starsze kocię przywiąże się równie mocno

To częsty mit, że starsze kocię „nie przywiąże się” do nowych opiekunów. Nie znajduje on potwierdzenia: dobrze zsocjalizowane kocię w wieku 12–16 tygodni zwykle nawiązuje więź z nowymi ludźmi, a do nowego domu często przenosi się spokojniej niż kocię bardzo młode.

Zabiegi weterynaryjne przed przeprowadzką do nowego domu

Odpowiedzialny hodowca wykonuje przed oddaniem kocięcia standardowe czynności profilaktyczne:

• Odrobaczenie zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii
• Pierwsze dawki szczepień (seria zwykle nie jest jeszcze zakończona, bo wymaga kilku dawek w odstępach kilku tygodni)
• Badanie przez lekarza weterynarii, który ocenia stan zdrowia kocięcia

Szczepienia rozciągają się na kilka tygodni, więc serię zwykle dokańcza już nowy opiekun. Z hodowcą warto ustalić, które szczepienia zostały już podane i kiedy przypada kolejna wizyta.

Sygnały ostrzegawcze: kiedy zachować czujność

Nacisk hodowcy, by odebrać kocię wyraźnie wcześniej, niż zalecają organizacje felinologiczne, albo brak zgody na obejrzenie kociąt razem z matką to poważne sygnały ostrzegawcze. To samo dotyczy sytuacji, w której hodowca nie chce nic mówić o zabiegach weterynaryjnych albo oddaje kocię bez informacji o odrobaczeniu i szczepieniach.

Odpowiedzialny hodowca:

• pozwala zainteresowanemu kupującemu zobaczyć kocię przy matce
• nie naciska na wcześniejszy odbiór kocięcia
• doradza w sprawie karmy, żwirku i przygotowania domu
• przekazuje dokumenty (rodowód, dokumentację weterynaryjną, informacje o wykonanych zabiegach)

Kocięta osierocone lub odrzucone przez matkę

Od ogólnej zasady istnieją wyjątki. Kocięta osierocone, odrzucone przez matkę lub chore czasem trzeba oddzielić znacznie wcześniej; wtedy opiekę przejmuje człowiek albo kotka-mamka, najlepiej razem z innym kocięciem, które zastąpi rodzeństwo. To sytuacje wyjątkowe, w których wcześniejsze oddzielenie wynika z konieczności, a nie z wyboru.

Jedno czy dwa kocięta: czy razem jest łatwiej

Dwa kocięta oddane razem zwykle łatwiej znoszą rozstanie z matką, wyładowują energię we wspólnej zabawie, ćwiczą zachowania społeczne w rzeczywistych sytuacjach i czują się mniej samotne w nowym domu. Nie jest to jednak rozwiązanie konieczne ani zawsze możliwe; zależy od sytuacji opiekuna.

Przygotowanie domu na przyjazd kocięcia

Zmiana domu jest dla kocięcia stresem niezależnie od wieku. Pomagają:

• Zabranie czegoś, co pachnie hodowlą, na przykład kocyka z gniazda: znajomy zapach sprawia, że nowe miejsce nie jest dla kocięcia całkiem obce
• Przygotowanie na początek jednego małego pomieszczenia (posłanie, kuweta, miski z jedzeniem i wodą, zabawki)
• Zachowanie dotychczasowej karmy przez pierwsze dni, a dopiero potem, jeśli trzeba, stopniowa zmiana na nową
• Zachowanie tego samego żwirku do kuwety przez pierwsze dni
• Rozszerzanie dostępnej przestrzeni dopiero wtedy, gdy kocię jest pewne siebie w pierwszym pomieszczeniu

Czas adaptacji zależy od kocięcia: każde potrzebuje innej ilości czasu, zanim poczuje się całkiem swobodnie.

Gdzie sprawdzić wymagania dla swojego kraju

Minimalny wiek oddania kocięcia, obowiązkowe zabiegi weterynaryjne i wymagane dokumenty zależą od kraju i obowiązujących w nim przepisów. Warto skontaktować się z:

• krajową organizacją felinologiczną lub klubem rasowym kotów
• lokalnym lekarzem weterynarii
• hodowcą, który powinien znać wymogi dla swojego terenu

Tam dowiesz się, jakie progi wiekowe i procedury obowiązują w twoim miejscu zamieszkania.